Kaynakçalı ve düzgün grafikler içeren bir yanıtın araştırma sonucuna dönüşmesi için kaynak desteği, doğru analiz, bağımsız tekrarlama ve alan uzmanlığı gerekir. Bu rehber, 15 Kasım 2026 itibarıyla erişilebilen güncel ürün belgelerini, üniversite örneklerini ve hakemli makaleleri izlenebilir bir iş akışında birleştiriyor. İstemler ve dört veri satırı özgün öğretim örnekleridir. Çevrimdışı betik, yapay verilerdeki aritmetiği kontrol eder.

2026’daki gelişmeleri kanıt türüne göre okuyun

Bu yılki gelişmeler dil modellerini kaynaklara, programlara ve geri bildirime bağlıyor. Paper2Agent bir makaleyi ve çağrılabilir yöntemlerini ele alıyor. ERA puanlanabilen kod adayları arasında arama yapıyor. Laboratuvarlar çok sayıda mevcut deney gözlemini paralel yorumlamaya başlıyor. Sonuçlar farklı girdilere, hedeflere ve kontrollere bağlı olduğundan araç seçimine görev ve araştırma tasarımıyla başlayın.

Nature: Paper2Agent · Nature: Empirical Research Assistance

Dört tür kamuya açık kanıt farklı sonuçları destekler
Tarih ve materyalGözlenen sonuçSonucun kapsamı
2026-11-06, BioBasicsBenchHam ıslak laboratuvar verisi kullanan 100 görevin puanlarıÜretici değerlendirmesi. Puanlamayı ve başarısızlık örneklerini özgün kaynaktan inceleyin
2026-10-21, Rosalind analiz örneğiMevcut deney verilerinin paralel yorumlanmasıÜretici iş birliği ve ön baskı. Yeni hipotezler deney gerektirir
2026-09-16, Nature Paper2AgentMakale ve kodun çağrılabilir yöntemlere dönüşmesiKod ve ortamın kullanılabilirliğiyle sınırlı hakemli hesaplamalı araştırma
2026-08-27, Bocconi/OpenAISınıfta rastgele atamalı deneyde ödev performansıTeknik rapor ve kurum açıklaması. Puanlanan boyutlar yorumu etkiler

OpenAI: BioBasicsBench, 2026-11-06 · OpenAI: dağıtık biyolojik analiz, 2026-10-21 · Nature: Paper2Agent · OpenAI ve Bocconi: ChatGPT ve nedensel düşünme eğitimi

Okurken örneklemi, karşılaştırmayı, çalıştırma bütçesini ve sonlanım ölçütünü kaydedin. Aynı çalışmada bile algoritma puanı, uzman tercihi ve deneysel doğrulama için ayrı alanlar tutun. Modelin kendi güven etiketi kontrol edilecekler listesine eklenebilir. Araştırmacı yine de özgün dayanağı bulmalıdır.

Ürünü, erişim izinlerini ve kayıt yerini belirleyin

ChatGPT dosya analizi tabloları incelemeye ve analiz kodunu görmeye yardımcı olabilir. API, ekibin araç çağrılarını kendisinin düzenleyip kaydetmesine uygundur. Uzmanlaşmış bilim modellerinin ek erişim koşulları vardır. Güncel resmî yardım, Rosalind Research, Discovery ve ürün onaylarını ayırır. Academic Plan, API erişimi veya API kredisi içermez. Laboratuvarlar başvurmadan önce güncel uygunluğu kontrol etmelidir.

OpenAI Yardım: güncel GPT-Rosalind erişimi · OpenAI Yardım: ChatGPT ile veri analizi

İhtiyaç duyulan çıktıya göre ortam seçin
Ortamİlk yapılabilecek işlerResmî araştırmadan önce kontroller
ChatGPT ve veri analiziAçık kaynakları düzenleme, küçük tabloları inceleme, kod taslağıDışa aktarılabilir girdiler, analiz kodu, sonuçlar ve insan düzenlemeleri
Kendi API iş akışınızBelirli arama kapsamı, sürümlenmiş görevler ve toplu kayıtlarKurum onayı, kullanım maliyeti, dış araç izinleri ve günlükler
Rosalind gibi uzmanlaşmış erişimOnaylanan kapsamda bilimsel araçlara bağlanmaKurum ve kullanıcı onayı, ilgili ürün ve ayrı API uygunluğu
Makaleye özel ajanlarBir makalenin programını ve yöntemini yeniden kullanmaSürüm, lisans, bağımlılıklar, test verisi ve uygulanabilir alan

OpenAI Yardım: güncel GPT-Rosalind erişimi · Nature: Paper2Agent · OpenAI API: web araması kaynakları ve atıfları · OpenAI Yardım: ChatGPT ile veri analizi

Çalışma alanlarının da yaşam döngüsü vardır. Güncel Prism duyurusu, hizmetin 1 Ocak 2027’de kapanacağını ve önceden dışa aktarım yapılmasını söylüyor. Kullanan ekipler kaynak dosyaları, kaynakçayı ve şekilleri kendilerinin saklayıp açabileceği biçimlere taşıyabilir. Yeni bir araçta projeye başlamadan önce araştırma çıktılarının dışa aktarılabildiğini kontrol edin.

OpenAI: güncel Prism duyurusu

Araştırma sorusunu kontrol edilebilir göreve dönüştürün

Aramadan önce bir sayfada evreni veya nesneyi, müdahaleyi ya da karşılaştırmayı, sonuç ölçütlerini, zaman aralığını ve dışlama kurallarını yazın. Keşif amaçlı bir proje bilinmeyenleri koruyabilir. Veriyi gördükten sonra yapılan seçimleri işaretleyin. Alt sorular üretmeden önce modelden çelişen tanımları bulmasını istemek, yakın ama farklı konuların aynı sonuçta karışmasını azaltır.

Örneğin iki öğretim desteğini karşılaştıran lisansüstü öğrencisi, ödev kalitesini, hemen yapılan sınavı ve gecikmeli yardımsız sınavı ayrı tanımlamalıdır. Her biri başka bir etkinliği ölçer. Önce sonlanım ölçütünde anlaşın, ardından düzgün bir ödevin öğrenme hakkında ne söylediğini değerlendirin. Literatürü, analiz kodunu ve alan yorumunu kontrol edecek kişileri belirleyin.

Araştırma görevi için hazır istem
Görev: Yalnızca sorumu ve sağladığım materyalleri kullanarak kontrol edilebilir analiz planı oluştur.
Evreni veya nesneyi, karşılaştırmayı, birincil sonucu, zaman aralığını ve dışlama kurallarını listele.
Eksik tanımları belirt ve bilinmeyenleri koru.
Önceden belirlenen analizleri, sonuçlar görüldükten sonra eklenen keşiften ayır.
Her adım için girdileri, çıktıları, doğrulama yöntemini ve sorumlu kişiyi yaz.
Özgün metnini okumadığın makaleleri incelenecek adaylar olarak listele.
DOI, örneklem büyüklüğü, ölçüm veya deney sonucu uydurma.

Arama sonuçlarını iddia ve kaynak kaydına dönüştürün

Arama aracı, URL içeren atıfları ve başvurduğu kaynakları döndürebilir. Özgün metni açın, yöntemleri, örneklemi ve sonuçları bulun. Yazdığınız cümleyi destekleyip desteklemediğini tek tek kontrol edin. Başlık, özet ve tam metin farklı düzeyde kanıt sunar. Tam metne ulaşılamıyorsa ne okuduğunuzu kaydedin ve yazar arşivi veya erişilebilir başka materyal arayın.

OpenAI API: web araması kaynakları ve atıfları

source_id, kalıcı bağlantı, sürüm tarihi, paragraf veya tablo, destek, sınırlılıklar ve inceleyen kişi alanlarını tutun. Ön baskıyı sonraki sürümüyle ilişkilendirin. Olumsuz ve çelişen bulguları koruyun. Sistematik derleme için alanın kurallarına göre veri tabanlarını, arama dizilerini, tekilleştirmeyi ve dâhil etme kararlarını da kaydedin. Kapsayıcılık ayrıca kontrol edilmelidir.

Literatür kanıtı için hazır istem
Yalnızca bu turda gerçekten okunan özgün materyallerden her önemli iddia için kayıt oluştur.
Alanlar: claim_id, source_id, URL/DOI, sürüm tarihi, sayfa veya tablo,
araştırma tasarımı, örneklem/payda, doğrudan destek, sınırlılıklar ve açık kontroller.
Bildirilen sonuçları, yazar yorumlarını ve kendi çıkarımlarını ayrı yaz.
Çelişen bulguları yan yana koru. Atıf sayısıyla oylama yapma.
Sonucu değiştirmesi en olası kanıtı ve sonraki arama sorusunu belirt.
Yalnızca özetini gördüğün veya tam metnine ulaşamadığın kaynakları listele.

Model kod yazarken yeniden hesaplanabilir girdileri koruyun

Analizden önce salt okunur özgün kopyayı ve sağlamasını saklayın. Eksik değerleri, birimleri, yinelenen kayıtları ve örnekleme birimini tanımlayın. Temizleme betiklerini sonuç tablolarından ayırın. Grafikte kullanılan gerçek verileri saklayın. ChatGPT ürettiği analiz kodunu gösterebilir. Önemli dönüşümleri okuyun ve ekibin denetlediği ortamda yeniden hesaplayın.

OpenAI Yardım: ChatGPT ile veri analizi

Aşağıdaki dört satır kayıt ve aritmetik kontrolünü gösterir. Betik satır kimliklerinin tekilliğini, grupları ve tam sayı türlerini doğrular. A’nın ortalamasını 3, B’ninkini 5, farkı 2 hesaplar. Rastgele atama, hata modeli veya dış doğrulama içermez ve nedensel iddia alanını false olarak tutar. Gerçek araştırmada uygun istatistiksel analiz ve bağımsız veriler ekleyin.

Python standart kütüphanesiyle kaydedilip çalıştırılabilen çevrimdışı örnek
import json
from fractions import Fraction

# Synthetic classroom fixture. No model call or external data.
rows = [
    {"id": "s1", "group": "A", "value": 2},
    {"id": "s2", "group": "A", "value": 4},
    {"id": "s3", "group": "B", "value": 4},
    {"id": "s4", "group": "B", "value": 6},
]
assert len({row["id"] for row in rows}) == len(rows)
assert {row["group"] for row in rows} == {"A", "B"}
assert all(type(row["value"]) is int for row in rows)

means = {}
for group in ("A", "B"):
    values = [row["value"] for row in rows if row["group"] == group]
    assert len(values) == 2
    means[group] = Fraction(sum(values), len(values))
difference = means["B"] - means["A"]
assert difference == 2

result = {
    "schema": "research-check-fixture/v1",
    "synthetic": True,
    "n": len(rows),
    "mean_A": str(means["A"]),
    "mean_B": str(means["B"]),
    "difference_B_minus_A": str(difference),
    "causal_claim_supported": False,
}
print(json.dumps(result, sort_keys=True))

Çalıştırma başarısız olduğunda girdi sürümünü, hatayı, düzeltmeyi ve yeni çıktıyı birlikte kaydedin. Program çalıştıktan sonra veri sızıntısını, gruplama birimlerini, eğitim-test ayrımını ve boyutları kontrol edin. Ölçütün değişmesi veya sıra dışı kayıtların çıkarılması, araştırma sorumlusunun kabul ya da reddedebileceği bir fark oluşturmalıdır.

Stanford örneği bir makalenin nasıl çağrılabilir olduğunu gösteriyor

Paper2Agent, makaleyi, veriyi ve programları bir ajanın çağırabileceği yöntemlere dönüştürür. Nature’daki hesaplamalı biyoloji kümesinde 100 makalenin 74’ü başarıyla dönüştürüldü. Eksik kod, veri veya çalışır ortam önemli başarısızlık nedenleriydi. Bu sonuç yeniden kullanım mühendisliğinin değerini destekler. Proje seçmeden önce materyallerin hazır olup olmadığını kontrol edin.

Nature: Paper2Agent

Stanford’un açıklaması, makalede yer almayan başarısız denemeler ve deney kararları için yazarların katkısının gerektiğini belirtiyor. Bir makale ajanına bağlanmadan önce kendi örneğini tekrarlayın. Ardından ayrı tutulan yeni girdileri deneyip yazarların açıkladığı varsayımları işaretleyin. Birden fazla makale ajanı iş birliği yaptığında her aktarımda birimleri, girdi kısıtlarını ve belirsizliği kaydedin.

Stanford Medicine: Paper2Agent araştırma örneği

Rosalind örneği mevcut verilerden yeni sorular üretiyor

OpenAI 21 Ekim’de PerturbAI ve Scripps Research ile binlerce ajan kullanarak mevcut fare beyin hücresi deney verilerini 32 dakikada yorumladığını ve sonraki araştırmalar için ipuçları oluşturduğunu bildirdi. Bağlantı verilen çalışma bir ön baskıdır. Süre o analiz çalışmasına aittir. Önerilen biyolojik mekanizmalar yeni deneyler gerektirir.

OpenAI: dağıtık biyolojik analiz, 2026-10-21

Uyarlanabilecek yaklaşım, işi bağımsız kontrol edilebilir nesnelere ayırmak ve raporları ortak kayıtta toplamaktır. Her nesnenin girdilerini, atıflarını, aday açıklamalarını ve karşı kanıtlarını saklayın. Birleştiren kişi, aynı kaynağın bağımsız kanıt gibi tekrar sayılmasını ve ajanların ortak yanlış varsayımlarını kontrol eder. Daha fazla ajan, tekilleştirme ve inceleme için daha fazla kapasite gerektirir.

Modelin kör noktalarını ham deney verisiyle değerlendirin

6 Kasım’da yayımlanan BioBasicsBench 100 ham ıslak laboratuvar görevi içerir. Astra xhigh ayarında mümkün puanın ortalama %66,7’sini aldı. Bu, rubriğe dayalı ortalama ödüldür. Resmî başarısızlık örneklerinde varsayımın deney kontrollerinin önüne geçmesi vardır. Doğru yerel görüntü gözlemi yine de yanlış sonuca götürebilir.

OpenAI: BioBasicsBench, 2026-11-06

Bu nedenle deney ajanı gözlemleri, yorumları ve önerilen eylemleri ayrı alanlarda sunabilir. Gözlemlerde görüntü bölgeleri, ölçümler ve kontroller belirtilir. Yorumlarda alternatif hipotezler sıralanır. Eylemler, alan araştırmacısının karar vermesi için gereken kanıtı belirtir. Belirsiz görüntüler, eksik kontroller ve çelişkili okumalar yetersiz kanıt sonucuna izin vermeli, özgün materyaller inceleme için saklanmalıdır.

Modelleri görev ve doğrulama tasarımına göre karşılaştırın

Nature’daki Co-Scientist makalesi, Gemini ajanlarının hipotez üretip geliştirmesini ve in vitro deneyler dâhil belirli biyomedikal uygulamalardaki doğrulamayı anlatıyor. ERA, puanlanabilir görevler için kod adayları arıyor ve ayrı tutulan verilerdeki değerlendirmeyi raporluyor. Bu yaklaşımlar aday sorunun kalitesini ve yöntem çalıştırıldıktan sonraki performansı öne çıkarıyor.

Nature: Empirical Research Assistance · Nature: Co-Scientist

Dört araştırma çıktısına ayrı kabul kontrolleri uygulayın
Araştırma nesnesiModelin ana çıktısıSaklanacak bağımsız kontrol
Arama ve sentezLiteratür kümesi, kanıt tablosu, yorum taslağıÖzgün destek, dâhil etme kararları ve çelişen sonuçlar
Hesaplamalı yöntem ve programTemizleme kodu, uyarlama, simülasyon ve tahminSaklanan girdiler, test ayrımı, yeniden hesaplama ve dış veri
Deney hipoteziAday mekanizma ve önerilen deneyin gerekçesiKontroller, tekrarlama ve alan değerlendirmesi
Çok ajanlı sentezNesneler arası raporlar ve disiplinler arası bağlantılarTekilleştirme, ortak varsayımlar, inceleme kuyruğu ve durdurma koşulları

Yerel sistem seçiminde her adaya aynı materyali, araçları ve bütçeyi verin. Referans sonuçları gizleyin. Bitmeyen ve insanın yeniden çalışmasını gerektiren görevleri paydaya katın. Daha iyi hipotez puanı, kendi görüntülerinizde, programlarınızda veya tekrarlama görevlerinizde ayrıca kontrol edilmelidir.

Eğitim araştırmasında ödevi ve yardımsız öğrenmeyi ölçün

OpenAI’ın martta 300’den fazla öğrenciyle yaptığı çalışmada, mikroekonomide birincil ITT sonucu iyileşti. Nörobilimdeki fark ayırt edilebilir değildi. Ağustostaki Bocconi rastgele atamalı deneyinde ChatGPT desteği ve nedensel düşünme eğitimi farklı ödev boyutlarını iyileştirdi. Bu kurum araştırmaları görev ve değerlendirme sınırları içinde yorumlanmalıdır.

OpenAI: yapay zekâyı ve öğrenme sonuçlarını anlamak · OpenAI ve Bocconi: ChatGPT ve nedensel düşünme eğitimi

Lisansüstü ders için önerilen kontroller
HedefYapay zekâ destekli etkinlikBağımsız ölçüm
Yöntemi öğrenmeAdımları ve karşı örnekleri istemeYardımsız aktarım soruları ve gecikmeli sınavlar
Literatürü değerlendirmeDestekleyen ve çelişen materyalleri düzenlemeÖğrencinin bir atfın iddiayı neden desteklediğini sözlü açıklaması
Programlama becerisiKod taslağı ve test önerileriKodu yeni veriye uyarlayıp hataları açıklama
Özgün sorularAday yönler üretip varsayımları sorgulamaÖnceden belirlenen rubrik dışında yeniliği ve test edilebilirliği değerlendirme

Deneyden önce birincil sonlanım ölçütünü ve puanlayıcının körlenmesini belirleyin. Gerçek kullanımı ve ayrılmaları kaydedin. Erişim sunulmasının etkisini kullanım yoğunluğundan ayırın. Gecikmeli ölçümü ayrı planlayın. Dil, erişilebilirlik ve cihaz koşulları da önemlidir. Karşılaştırma gruplarının temel öğrenme kaynaklarına erişebilmesini sağlayın.

Gizliliği, sorumluluğu ve beyanı çıktılara bağlayın

ICMJE, ilgili derginin kurallarına göre yapay zekâ kullanımının açıklanmasını ve yazarlık sorumluluğunun insanlarda kalmasını ister. Nature Computational Science politikası da gizli hakemlik materyalinin açık veya güvenli olmayan yapay zekâ sistemlerine yüklenmesini sınırlar. Gönderimden önce sorumlu yazar derginin, kurumun ve projenin gerekliliklerini kontrol eder.

ICMJE: yapay zekâ kullanan yazarların sorumlulukları · Nature Computational Science: şeffaf yapay zekâ kullanımı

OpenAI, kurumsal, eğitim ve API verilerinin varsayılan eğitim kullanımını belgeliyor. Bağlı uygulamalar, kurum erişimi ve saklama kuralları ayrıca incelenmelidir. Ekip yüklenebilecek materyaller listesi tutabilir. Yayımlanmamış veriler, kişisel bilgiler, lisanslı materyaller ve katılımcı onayı için işleme yolunu kurumla doğrulayın.

OpenAI: kurum ve eğitim verilerinin gizliliği

  1. Araştırma sorusunu, veri kökenini, lisansları ve gerekli onayları saklayın.
  2. Modeli, tarihi, araç izinlerini, istem sürümünü ve insan düzenlemelerini kaydedin.
  3. Özgün girdileri, kodu, çıktıları ve hata günlüklerini dışa aktarılabilir pakette toplayın.
  4. Atıf desteğini, sayısal analizi ve alan sonuçlarını kontrol etmeyi farklı kişilere verin.
  5. Yapay zekânın gerçek katkısını kaydedip dergi ve kurum kurallarına göre açıklayın.
  6. Kaynak düzeltmeleri, ortam değişiklikleri ve bozuk bağlantılar için sorumlu belirleyin.

Değeri kabul edilen çıktılar ve inceleme emeğiyle ölçün

Cevabı bilinen veya insan tarafından doğrulanabilir on küçük görevle başlayın. Ajanlar çalışmadan önce kabul koşullarını belirleyin. Bulunan özgün kaynakları, tekrarlanan kodları, kullanılabilir grafikleri ve uygun yetersiz kanıt yanıtlarını ayrı sayın. Başarısızlıkları, beklemeyi ve düzeltmeleri de kaydedin. Böylece sonraki turda aracı mı görev tanımını mı değiştireceğiniz anlaşılır.

Küçük pilot için ham ölçümler
ÖlçütHesaplamaSaklanacak bağlam
Kabul edilen çıktı oranıÖnceden belirlenen kontrolleri geçen görevler ÷ atanan tüm görevlerZorluk, ayrılma ve başarısızlıklar
Toplam insan zamanıHazırlık + gözetim + inceleme + düzeltmeAynı kalite standardındaki elle yapılan süreçle karşılaştırın
Kabul edilen iş başına maliyetPilotun toplam gideri ÷ kabul edilen çıktılarHiçbiri kabul edilmezse oranın hesaplanamadığını bildirin
Dış tekrarlamaBağımsız kişi veya verilerle yeniden elde edilen sonuçlarTekrarlama tasarımı, materyaller ve sürümler
Hata kurtarmaYanlış çıktıyı geri çekmek ve yeniden çalıştırmak için gereken adımlarÇıktının rapora veya dış karara girip girmediği

Ek hız, özellikle tekrarlanan düzenleme ve betik taslaklarında yararlı olabilir. Kazanç kabul edilmeden önce inceleme kuyruğunun kazanılan zamanı tüketip tüketmediğini kontrol edin. Hata türlerini haftalık özetleyin. Eksik girdi, tutarsız birim ve tekrarlanamayan ortam gibi yinelenen nedenleri önce düzeltin.

Her sonucu kaynağına geri bağlayın

  1. Soruyu, sonuç ölçütlerini ve kullanılabilecek materyalleri önceden belirleyin
  2. Özgün kaynakları okuyup iddiaları belirli konumlarla eşleştirin
  3. Girdileri ve ortamı sabitleyin, model ve kod sürümlerini saklayın
  4. Aday açıklamalar, programlar veya deneyler üretin
  5. Kontroller, ayrı tutulan veriler ve bağımsız incelemeyle doğrulayın
  6. Araştırma sorumlusunun onayını alın ve gerçek yapay zekâ katkısını açıklayın
  7. Sonraki doğrulamayı planlamak için başarısızlıkları ve belirsizliği saklayın
Araştırma sorusundan doğrulamaya ve sonraki soruya

Bunlar yukarıdaki materyallere dayanan koşullu değerlendirmelerdir. Süre Kasım 2026’dan başlar. Yakın dönemde fırsatlar, aramadan koda, makaleden araca, analizden aday açıklamaya uzanan kontrol edilebilir çıktıları bağlar. Uzun vadeli kazançlar veri iznine, dış doğrulamaya, deney takvimine ve ekibin bakımına da bağlıdır. Tek bir model güncellemesi takvimi belirleyemez.

Eğilimler, koşullar ve öngörüyü değiştirebilecek kanıtlar
Süre ve eğilimGerekli koşullarİzlenecek karşı kanıtlar
Önümüzdeki 0–12 ay, çağrılabilir yöntem içeren makalelerin artmasıYazarların sürdürülebilir kod, veri ve ortam yayımlamasıSık bağımlılık hatalarının tekrarlamayı elle uyarlamadan pahalı yapması
Önümüzdeki 0–12 ay, bilimsel araçların uzmanlaşmasıAlana uygun değerlendirme, erişim onayı ve mevcut araçlarla bütünleşmeGenel model yeterliyken uzmanlaşmış erişimin ek yönetim yükü getirmesi
Önümüzdeki 12–36 ay, hesaplama ve deney döngülerinin büyümesiCihaz arayüzleri, onaylar, kurtarma ve doğrulamanın birlikte gelişmesiDeney kapasitesini aşan adaylar ve incelemenin darboğaza dönüşmesi
Önümüzdeki 12–36 ay, derslerde araştırma sürecinin daha çok ölçülmesiYardımsız anlayış, aktarım ve kalıcılığın güvenilir ölçümüYalnızca son metnin iyileşmesi, öğrenme kazançlarının kalıcı olmaması

Bir laboratuvar, hassasiyeti düşük materyalle tekrarlanabilir küçük bir görev seçerek başlayabilir. Mevcut sürecin süresini ve kalitesini kaydedip benzer koşullarda pilot yapın. Atıfları, kodu ve inceleme kararlarını saklayın. Sonuçlara göre genişletin. Modeller geliştikçe ekibin karşılaştırabileceği ve taşıyabileceği araştırma kaydı hazır olacaktır.